حرکت شتابناک در نقض حقوق بشر/ روز

اميد معماريان

احضار، بازداشت موقت، بي توجهي به وضعيت زندانيان، تعطيلي روزنامه ها، حکم هاي سنگين و ادامه داستان اعتراف گيري اجباري تنها بخشي از خبرهايي است که از وخيم تر شدن وضعيت حقوق بشر درايران خبر مي دهند. کريمي راد سخنگوي قوه قضاييه موضوع اعتصاب غذاي باطبي را علي رغم خبرهايي مبني بر وخامت حال وي در زندان رد کرده و از ادامه بازداشت موقت موسوي خوييني ها خبرداده است. کريمي راد همچنين احتمال پخش آنچه اعترافات رامين جهانبگلو را نيز رد نکرده وبه خبرنگاران گفته که به انتظارآن بنشينند.

در همين حال، در شرايطي که پس از مرگ اکبرمحمدي در زندان پس ازيک اعتصاب غذاي 9 روزه، نگراني ها نسبت به وضعيت ديگر زندانيان سياسي افزايش يافته است سازمان عفو بين الملل نامه اي خواستار اقدام اضطراري در خصوص وضعيت احمد باطبي ديگر زنداني سياسي که پيش از خبراعتصاب غذاي وي منتشر شده بود، شده است.

اين نامه که به مقامات عالي ايراني نوشته شده است تصريح مي کند: "احمد باطبي دچار مشکلات عديده پزشکي ناشي از شکنجه و بدرفتاري‌هاي ديگر طي دوره قبلي حبس است. چند دندان خود را از دست داده، شنوائيش دچار اشکال دائم و بينائيش ضعيف است. چندين بار مبتلا به عفونت ريه و دچار مشکلات تنفسي شده است. در ماه مارس ۲۰۰۰ [اسفند ۷۹- فروردين ۸۰] روزنامه‌هاي ايران متن نامه احمد باطبي به رئيس قوه قضائيه را بچاپ رساندند که او در آن نوشته بود سربازان دست‌هاي او را به لوله‌هاي آب ساختمان بسته با چکمه‌هاي نظامي سر و ناحيه شکم او را زير ضرب گرفته‌اند، و سرش را در فاضلاب پر از مدفوعي فروبرده و تا زماني که قادر به حبس کردن نفس خود بوده در آن حالت نگاهداشته‌اند. در ماه مارس ۲۰۰۴ [اسفند ۸۲- فروردين ۸۳] پدر احمد باطبي به يکي از آژانس‌هاي خبري ايران گفت که پسرش بر اثر رفتارهائي که در زندان با او شده دچار فروپاشي رواني شده است. احمد باطبي با آنکه بدليل نياز به مداوا بدفعات به بيمارستان منتقل شده، اما بنا بر گزارشات واصله دسترسي وي به رسيدگي لازم پزشکي بکرات با تاخيرهاي طولاني همراه بوده است."

سازمان عفو بين الملل درنامه خود از همه سازمان هاي حقوق بشري خواسته است که نگراني خود را در مورد امنيت جاني احمد باطبي ابراز کنند و از از مقامات ايران بخواهند اطمينان دهند که وي تحت شکنجه يا بدرفتاري‌هاي ديگر قرار ندارد و همچنين دسترسي فوري او به وکيل، خانواده و معالجات پزشکي لازم را مطالبه کنند. اين سازمان همچنين مصرانه از مقامات ايران خواسته است که بنا بر آنچه در گزارشات واصله در مورد توصيه‌هاي پزشک معالج او آمده است، و مطابق اصل ۲۹۱ قانون دادرسي جنائي ايران که بنا بر آن دادگاه‌ مي‌تواند دستور دسترسي زنداني به معالجات پزشکي در خارج از زندان را صادر کند، به او مرخصي استعلاجي داده شود. به علاوه تقاضا براي دستور رسيدگي مجدد به پرونده احمد باطبي توسط مقامات قضايي وآزادي بدون قيد وشرط در صورت رسيدگي ودريافتن اينکه وي فقط به خاطر ابراز عقايد واعتقاداتش درحبس بوده است اگر در اين رسيدگي معلوم شود او صرفا بدليل ابراز معتقدات وجدانيش در حبس بوده است، نامبرده را فورا و بدون قيد و شرط آزاد کنند.

وضعيت اين دانشجوي زنداني درحالي روبه وخامت مي گذارد که دادگاه تجديد نظر عبدالله مومني ديگر فعال سياسي دانشجويي با تاييد حکم اوليه خود روبروست. وكيل مدافع عبدالله مومني خبر داده است که دادگاه تجديد نظر استان تهران، پس از ايراد حقوقي به مجازات تعيين شده از سوي شعبه بدوي، 5 سال محروميت از حقوق اجتماعي را از مجازات‌هاي موكل وي حذف كرده و مومني به 23 ماه حبس تعليقي محكوم شده است.

فرهاد پروين گفته است که عبدالله مومني به اتهام اقدام عليه امنيت كشور از طريق برگزاري تجمعات غيرقانوني و طرح فراخوان در سايت اينترنتي در شعبه‌ي 26 دادگاه انقلاب به 5 سال محروميت از حقوق اجتماعي و5 سال حبس تعليقي به مدت 5 سال محكوم شد. به گفته وي دادگاه تجديدنظر در مجموع اتهام را وارد دانسته است، افزود: پس از تجديدنظر خواهي، شعبه‌ي 36 دادگاه تجديدنظر به نحوه‌ي تعيين مجازات در شعبه‌ي 26 ايرادات حقوقي وارد كرده و پنج سال محروميت از حقوق اجتماعي را از مجازات‌هاي موكلم حذف كرد.

همچنين محمد قائم مقامي دانشجوي 26 ساله فوق ليسانس فيزيک هسته اي دانشگاه تهران نيز که از 32 روز پيش در بازداشت نيروهاي امنيتي بوده است پس از چند هفته فشار ممتد جسمي و روحي در بند 209 وزارت اطلاعات و در اثر اعتصاب غذا، در اقدامي ناگهاني از سوي وزارت اطلاعات از زندان اوين به بيمارستان رواني رازي در تهران منتقل شده است!

محمد قائم مقامي که از دانشجويان ممتاز و استعداد هاي برتر فيزيکي ايران است در سال 82 نيز به هنگام تحصيل در دوره ليسانس در دانشگاه همدان به مدت چند ماه به بازداشت نيروهاي امنيتي در آمده و تحت شکنجه هاي روحي و جسمي قرار گرفته بود، که بر اثر اين شکنجه ها از بيماريهاي متعدد عصبي، قلبي و کليوي رنج ميبرد. روز جمعه 20 مرداد ماه بر اثر شدت وخامت شرايط جسمي ناشي از اعتصاب غذا مسئولين زندان اوين ناچار وي را از زندان به بيمارستان نظامي سپاه منتقل کردند.

محمد علي دادخواه وکيل وي به ايسنا گفته است که از شرايط موکلش نگران است. وي طبق آخرين گزارش ها در بيمارستان رواني رازي تهران به سر مي برد و گفته است که درصورت بازگشت به زندان مجدداد دست به اعتصاب غذا خواهد زد. قايم مقامي از فعالان طيف جمهوري خواه دانشگاه تهران ميباشد و از همکاران نشريه جمهوريت ارگان طيف دانشجويان جمهوريخواه دانشگاه تهران محسوب مي شود که در يکسال گذشته به همراه ديگر فعالان اين طيف در دانشگاه تلاش وافري براي تشکيل انجمن دانشجويان جمهوريخواه دانشگاه تهران از خود نشان داده بود.

ازسوي ديگر شعبه دوم دادگاه انقلاب اسلامي سننـدج، يک شهروند سنندجي به نام کاوه (داود) جوانمرد فرزند نجم الدين را، به اتهام اقدام عليه امنيت ملي کشور به استناد ماده ۶۱۰ قانون مجازات اسلامي، به تحمل ۵ سال حبس تعزيري محکوم کرده است. شعبه ۱۰۳ جزايي محاکم سنندج، وي را در پرونده اي ديگر، به اتهام تخريب اموال عمومي به استناد ماده ۶۷۷ قانون مجازات اسلامي، به تحمل ۸ ماه حبس تعزيري محکوم کرده است. جوانمردکه در جريان اعتراضات تابستان گذشته مناطق کردنشين، مدتي را در بازداشت بسر برده و با قرار وثيقه آزاد شده بود، به رأي صادره در دادگاه بدوي اعتراض کرده است و در انتظار تغيير آن در دادگاه تجديد نظر مي باشد.

بازپرسي از محمد رضا خاتمي به خاطر اظهارتش هنگام تحصن نمايندگان مجلس ششم، بعد از آنکه وي درمراسم روز جمعه کنگره مشارکت به انتقاد صريح از دولت پرداخت، برگ ديگري از مواجهه با فعالان سياسي ومنتقدان دولت را مي گشايد. بادامچيان قائم مقام حزب محافظه کار موتلفه اظهارات خاتمي را با کاندوليزارايس مقايسه کرده بود! امير حسين‌‏آبادي، وكيل مدافع خاتمي، اتهامات وي را به دوران نمايندگي وي و در جريان تحصن نمايندگان مجلس ششم درمجلس مرتبط دانسته و گفته است که در جلسه تفهيم اتهام، اتهامات به موكلم تفهيم شد و تحقيقات در اين پرونده همچنان ادامه دارد. وي هنوز آخرين دفاع خود را انجام نداده است.

حوزه مطبوعات وتعطيلي آنها نيز از مواجهه دولت ونهادهاي محافظه کار دور نماينده است... روزنامه رسالت درخبري مدعي شده بود که "در آخرين جلسه هيأت نظارت بر مطبوعات ضمن رسيدگي به پرونده نشريه كارنامه به جهت چاپ داستاني كه مبتذل و غيراخلاقي بوده است هيأت نظارت بر مطبوعات تصميم گرفت ضمن توقيف موقت، اين ماهنامه را جهت رسيدگي قضايي به دادسرا معرفي كند. در اين جلسه مجوز روزنامه آسيا به استناد ماده 16 قانون مطبوعات لغو شد. سعيد تقي پور مديرکل مطبوعات داخلي وزارت فرهنگ وارشاد اسلامي نيز اعلام کرده است ماهنامه ادبي "كارنامه" به ‌دليل درج برخي مطالب در بين متون و اشعار خود با تشخيص هيأت نظارت بر مطبوعات مبني بر اين كه اين مطالب خلاف عفت عمومي است از تاريخ 24/12/83 به طور موقت توقيف شد. اين درحالي است که رييس قوه قضاييه پيش از اين تصريح کرده بود که بهتر است به جاي برخورد با نشريات وتعطيلي آنان، تنها با مدير مسئول آنها برخورد شود.

علاوه برخبرهاي زندانيان سياسي، خبرجلوگيري از فعاليت کانون مدافعان حقوق بشر درايران به عنوان تاثيرگذارترين انجمن حقوق بشري کشور که شامل برجسته ترين وکلاي مدافع پرونده هاي سياسي به شمار مي رود، انعکاس جهاني داشته است. کانادا که پس از ماجراي قتل زهرا کاظمي خبرنگار ايراني الاصل کانادايي همواره درمجامع بين المللي به محکوم کردن ايران در خصوص مواجهه به موضوع حقوق بشر پرداخته است نيزبه تعطيلي اين انجمن که رييس آن را شيرين عبادي وکيلي مدافع خانواده زهرا کاظمي به عهده دارد، پرداخت.

پيترمک کي وزير امورخارجه کانادا بامحکوم کردن متوقف کردن فعاليت هاي اين انجمن از نگراني کانادا درخصوص وضعيت حقوق بشر درايران سخن گفته است. به گفته وزير امورخارجه کانادا "هر اقدامي از سوي دولت ايران براي متوقف کردن فعاليت هاي کانون مدافعان حقوق بشر و خانم شيرين عبادي وهمکارانش تحت تعارف آزادي انجمني وآزادي بيان کاملا غيرقابل قبول است."

وضعيت زندانيان سياسي، تعطيلي مطبوعات، حکم هاي سنگين واحضار فعالان دانشجويي وسياسي و همچنين با انجمن هاي فعال در زمينه حقوق بشر، بخشي از اقداماتي است که هفته هاي گذشته به صورت هماهنگ به تحديد آزادي بيان وانجمن ها انجاميده است. اين موضع درکنار دستگيري رامين جهانبگلو اخبار جسته وگريخته اي از پروژه اعتراف گيري وي و پخش آن به منظور ساکت کردن مجموعه اي از روشنفکراني که قرار است نام آنها در اين برنامه تلويزيوني آورده شود، نگراني هايي را در خصوص وضعيت آينده حقوق بشر در ايران به وجود آورده است. وضعيتي که چشم انداز آن روز به روز تاريکتر مي شود